Солонгосын хойгийн түүхэнд, Чусоны түүхэнд хожмоо дурсахад элэг эмтрэм нэгэн үйл явдал болсон байдаг. Нийт солонгосчуудын эргэн санахыг хүсдэггүй хар бараан цаг үе. 19-р зууны төгсгөл гэхэд Солонгосын хойгийг 600 жил эзлэн суусан Чусон гүрэн мөхөл буурлын ирмэг дээрээ ирээд байлаа. Тухайн цагт Хятадын Манж Чин гүрэнд өрнийн хүчирхэг гүрнүүд нэвтрэн ороод эзэн суучихсан байсан бол Чусоны хувьд ид хүчирхэгжиж асан Японы түрэмгийлэл нэгэнт халдаад ирсэн үе. Тэр цагт Чусоны сүүлчийн эзэн хааны бэлэвсэн хатан буюу хатан хаан Мён Сон төрийн эрхийг барьж байжээ. Гадны түрэмгийлэл уулгалан орж ирсэн энэ хүнд хэцүү цагт хатан хаан бээр эзэн дээдэс хүний сүр хүч, эмэгтэй хүний тэсвэр тэвчээрийг хослуулан улсаа цээжээрээ хамгаалж байсан юм. Гэвч Японы түрэмгийлэл тогтоон барихын аргагүй нүсэр, бусармаг байсан ба Чусоны мөхлийг дагуулсан булаан эзлэлт тэр нэгэн шөнө болж, Японы цэргүүд хааны ордон руу халдан орж иржээ. Энэ аюумшигт дайралтын улмаас бэлэвсэн хатан хаан гомдолтой яа амиа алдаж, Чусон гүрэн задран унасан юм. Япончууд бэлэвсэн хатан хааныг онц хэрцгийгээр бүрэлгэсэн гутамшигт явдал нийт Солонгосын түүхэнд томоос том хар толбо болж үлдсэн билээ. Үүнээс улбаатай сэтгэлийн том шарх одоог хэрнэ ард иргэдийн нь дунд бугласаар байдаг.

Энэ эмгэнэлт түүхээс сэдэвлэсэн "Хатан хаан Мён Сон" телевизийн олон ангит кино 2001 онд гарч байсан бөгөөд тус киноны дуу болох "Хэрвээ би явбал" дууг та бүхэнд хөрвүүлэн хүргэхээр шийдсэн билээ. Энэ дууг сонсох бүрт цээжээр минь хөндүүр оргиод байдаг юм. Мөн тусгайлан энэ дуучны дуулсан хувилбарыг оруулж буйн учир гэвэл энэ залуу охин нь Солонгосын ардын дууны урлагийг орчин үед хөгжүүлэн авч явж буй залуу үеийн гайхалтай төлөөлөл бөгөөд түүний амьсгаа, дуулах арга барил чадвар нь үнэнхүү бахдууштай сайн тул зориуд энэ хувилбарыг сонгосон билээ. Ердөө 18 насандаа энэ дууг ийм гайхалтай сэтгэлд хоногштол дуулна гэдэг шидийн гэмээр.

Тэргэл сарны хүйтэн туяан дор

Сүүдрээ би олж харна

Юу мэдэрч буйгаа чамд хэлдэг юм билүү

Тэгсэн цагт чи үүнийг олж сонсоно байгаа?

Үүр цайлаа хэмээн салхины сэвшээ чамд хэлнэ

Санаа алданхан чамаас асуудаг юм билүү

Би юуны тулд амьд яваа гэж?

Уй гашуу нүүрлэсэн ч би амьдрах хэрэгтэй

Уйтгарлан гуниж байгаа учраас л амьдрах хэрэгтэй

Энэ амьдралын минь төгсгөл ирснийг гагцхүү би л мэдмүй

Эгэл хорвоогийн тоосыг хөдөлгөхийн утга учир энэ л юм шүү дээ

Эндээс үүрд явсны минь дараа санаж үлдэх нэгэн байвал

Уй гуниг хүртэл намайг хайрласан юм шүү гэдгийг мэдэхгүй нэгэнд нь хэлээрэй

Уй гашуу нүүрлэсэн ч би амьдрах хэрэгтэй

Уйтгарлан гуниж байгаа учраас л амьдрах хэрэгтэй

Энэ амьдралын минь төгсгөл ирснийг гагцхүү би л мэдмүй

Эгэл хорвоогийн тоосыг хөдөлгөхийн утга учир энэ л юм шүү дээ

Энэ амьдралын минь төгсгөл ирснийг гагцхүү би л мэдмүй

Миний араас гашуудах нэгэн байвал

Гуниж зүдэрсэн ч жаргалтай байсан гэдэгт минь итгээрэй

Итгээрэй, итгээрэй